گوشت‌خواران و گياه‌خواران پرداخته و توضيح مىفرمايد كه چگونه ارگانيسم بدن هريك متناسب با نيازهاى طبيعى آنان خلق شده است . امام در اين مقام به نكته‌هاى حكمت‌آميز و لطيف و قدرت‌نمايىهاى شگفت و زيبايىهاى طبيعت اشاره فرموده و چنين بيان مىفرمايد : خداوند چشم چهارپايان را در دو سوى قسمت بالاى صورتشان قرار داده و دهان آنها را در بخش پايين و در پوزه‌ى آنها آفريده است و آن را همانند دهان انسان خلق نكرده است و . . . امام ضمنا به برخى از غرايز و زيركىهاى طبيعى بعضى حيوانات جهت مصالح زندگيشان اشاره فرموده است مانند خوددارى گوزن از نوشيدن آب پس از بلعيدن مار كه نوشيدن آب كه در اين صورت موجب مرگ گوزن مىشود و نيز به پشت خوابيدن روباه به هنگام گرسنگى و باد كردن شكمش ، به‌طورى كه پرندگان آن را مرده مىپندارند و به قصد دريدن شكم حيوان و خوردنش پايين مىآيند و بدين وسيله طعمه‌ى روباه مىشوند . آنگاه امام مىفرمايد : چه‌كسى اين زيركى و حيله و نقشه‌كشى را به اين حيوانات جهت حفظ بقاى خود و ادامه‌ى زندگيشان آموخته است ؟ سپس امام به خلقت مورچه ( ذره ) ، مور ( نمله ) ، و نوعى عنكبوت ( شيرمگس ) اشاره كرده و مىفرمايد : مورچه با خردى جثه‌اش خلقتى تمام و كمال دارد و موران به‌گونه‌اى به گردآورى روزيشان هدايت گشته‌اند و شيرمگسان در زمينه‌ى شكار مگس آموزشى فطرى و غريزى دارند . امام مىفرمايد : بايد در آفرينش همين كرمك ريز دقت نمود كه چگونه كارهايى انجام مىدهد كه انسان جز با چاره‌جويىها و به كار بستن ابزار نو و آلات فراوان نمىتواند انجام دهد . پس خردى و حقارت هيچ موجودى مانند مور ، مورچه و نظاير آنها از اهميت و عظمت معنوى آن‌ها نمىكاهد كه همين پديده‌هاى ريز و ناچيز مىتوانند براى ما مايه‌ى عبرت و پند و اندرز باشند همچنان‌كه مقايسه و وزن طلا با آهن از ارزش و اهميت طلا چيزى نمىكاهد . امام در فرازى ديگر رشته‌ى سخن را به پرندگان كشانده و چنين بيان مىدارد : خداوند بدن آنان را سبك و جثه‌ى آنها را جمع‌وجور بيافريد و برايشان سينه‌اى متناسب پرواز خلق كرد تا بدين وسيله بتوانند به آسانى هوا را بشكافند و در فضا به پرواز آيند و . . . و از